O profesiji

Pejzažna arhitektura je profesija uređivanja pejzaža, kroz planiranje, oblikovanje, izgradnju i upravljanje pejzažom. Pejzažni arhitekti unapređuju kvalitet života uređivanjem prostora kroz kreiranje slike pejzaža, ali i kroz rešavanje problema životne sredine.

Primeri rane pejzažne arhitekture u istoriji su zabeleženi kao viseći vrtovi Vavilona, egipatski vrtovi, antički vrtovi, kineski vrtovi, mavarski vrtovi i td.  U doba renesanse vrtna umetnost doživljava svoj procvat, naročito u Italiji, ali je do najvećeg izražaja došla u doba baroka u Francuskoj. Delatnost pejzažne arhitekture je trasirala svoj put kroz radove poznatih evropskih pejzažnih dizajnera, kao što su Andre Le Notre, projektant vrtova u Versaju i Capability Brown, koji je planirao predele mnogih engleskih imanja u XVIII veku.

Još u doba baroka, Le Notre je sebe smatrao „pejzažistom“, ali je termin „pejzažna arhitektura“ verovatno prvi put upotrebio Žilber Lejng Mison (Gilbert Laing Meason) u knjizi „On The Landscape Architecture of the Great Painters of Italy  (London, 1828).
Termin je kasnije prihvatio Frederick Olmsted, Amerikanac, kreator Central parka u Njujorku koji je prvi sebe nazvao pejzažnim arhitektom. Zato se Frederick Olmsted smatra utemeljivačem struke, jer se od 1867. godine ova profesija u Americi zvanično naziva „pejzažna arhitektura“.

Frederick Law Olmsted (1822-1903)

Danas pejzažni arhitekti mogu oblikovati javne parkove, trgove, zelene i rekreativne prostore, kućne vrtove, vrtove poslovnih okruženja i sl, ali mogu učestvovati i u kreiranju politike korišćenja zemlje za ceo region. Njihov zadatak može biti da se bave malim prostorom kao što je mali vrt oko kuće, ali i sistemom otvorenih prostora i zelenom infrastrukturom čitavog grada, kao i velikim nacionalnim parkom ili turističkim područjem.

Oblasti profesionalnog angažovanja

Pejzažna arhitektura ima različite specijalnosti i pruža različite mogućnosti profesionalnog angažovanja. Na primer, pejzažni arhitekti u svojoj praksi mogu raditi:

  • U planiranju prostora: analizu stanja životne sredine, inventarizaciju prirodnih resursa, planiranje korišćenja zemljišta, izradu planova za turistička područja, planiranje zaštite prirode, planiranje rekultivacije ili renaturalizacije predela, zatim planiranje urbanih otvorenih prostora, planiranje razvoja sistema zelenila – zelene infrastrukture, planiranje rekreativnih prostora, planiranje razvoja kulturnih predela i sl.
  • U projektovanju: oblikovanje različitih prostora kao što su: parkovi, skverovi, rekreativni prostori, izletišta, botanički i zoološki vrtovi, plaže, šetališta, pjacete i trgovi, spoljno uređenje prostora oko objekata (hotelski vrtovi, školska dvorišta, crkvene porte, dvorišta bolnica, dečijih i sl. ustanova), otvorenih prostora stambenih blokova, poslovnih i komercijalnih objekata,  kućnih vrtova, zatim uređivanje krovnog i vertikalnog zelenila, zaštitnih zelenih pojaseva, zelenila saobraćajnica, groblja, projektovanje obnove zaštićenih objekata kulturno-parkovskog nasleđa, land art, dizajn mobilijara i sl.
  • U izgradnji: izvođenje radova pejzažnog inženjeringa, odnosno uređenja prostora, kao što su: pripremni i sanitarni radova, izvođenje zemljanih radova radi nivelisanja i dreniranja terena, izgradnja građevinskih parternih elemenata staza i platoa, izgradnja malih parkovskih objekata (stepenica, zidova, ograda, česmi, fontana, pergola, paviljona i sl), ugradnja parkovskog i urbanog mobilijara, ugradnja sistema za drenažu i zalivanje, agrotehnička priprema zemljišta, sadnja biljaka, formiranje travnjaka na zelenim i sportskim površinama, izvođenje radova na sanaciji i zaštiti objekata kulturno-parkovskog i prirodnog nasleđa, izvođenje bioinženjerskih radova rekultivacije i sl.
  • U upravljanju (menadžmentu) predelima: poslovi zaštite prirode i nege predela, rad u nacionalnim parkovima, upravljanje razvojem sistema zelenila, komunalno održavanje, održavanje gradskog zelenila, zaštita starih vrtova i parkova i sl.

Pejzažni arhitekti u Srbiji, koji su završili studije pejzažne arhitekture i hortikulture, svojim obrazovanjem pokrivaju i jedan deo oblasti hortikulture, tako da se pojedinci bave i proizvodnjom sadnog materijala u rasadnicima, kao i pružanjem usluga u vrtlarstvu.